Wprowadzenie do kuchni bolońskiej

Bolonia nie bez powodu nosi przydomek „La Grassa” (Tłusta). To kulinarna stolica regionu Emilia-Romania i przez wielu uważana za gastronomiczne serce całych Włoch. Kuchnia Bolonii jest bogata, sycąca i oparta na wielowiekowej tradycji, gdzie kluczową rolę odgrywają świeże makarony jajeczne, wieprzowina oraz sery.

Znaczenie kuchni bolońskiej w kulturze narodowej przypieczętowuje fakt, że oficjalne receptury są prawnie chronione. W bolońskiej Izbie Handlowej oraz w Accademia Italiana della Cucina oficjalnie zarejestrowano 34 przepisy kuchni bolońskiej (wchodzi tu również prowincja Bolonii ,Imola oraz część górzysta Apeniny bolońskie)

typowo bolońskie są min.

• Dokładny przepis na Ragù alla Bolognese (złożony w 1982 roku, zaktualizowany w 2023 r.).
• Precyzyjne wymiary makaronu Tagliatelle (szerokość ugotowanej wstążki musi wynosić dokładnie 8 mm, co odpowiada 12270-tej części wysokości wieży Asinelli).

• mortadela
• cotoletta alla bolognese
• I Tortellini in brodo 
• bollito bolognese,
• fritto bolognese,
• friggione
• polpette alla bolognese
• I Passatelli Bolognesi
• La Lasagna Verde alla Bolognese
• La Spuma di Mortadella
• La Torta di Riso (o Torta degli Addobbi)
• Il Certosino di Bologna (o Pan Speziale)
• La Pinza Bolognese (con la mostarda bolognese)
• Gli Zuccherini Bolognesi all’anice
  
  To pokazuje, jak bardzo Włosi dbają o to, by globalizacja nie zniszczyła ich kulinarnego dziedzictwa.

Wpływ najstarszego uniwersytetu w Europie

Znaczenie kuchni bolońskiej ukształtował działający od 1088 roku Uniwersytet Boloński. Przez wieki do miasta zjeżdżali zamożni studenci, profesorowie i dyplomaci z całego świata. Aby zaspokoić ich wyrafinowane podniebienia, lokalni kucharze musieli wznieść się na wyżyny rzemiosła. Uniwersytet sprawił, że kuchnia Bolonii stała się kosmopolityczna, a wieści o jej genialnych makaronach i wędlinach rozniosły się po całej Europie już w renesansie.

W kulturze Włoch niezwykle ważny jest aspekt społeczny jedzenia – wspólne spędzanie czasu, celebrowanie momentu i rozmowa (słynne convivialità). Bolonia jest tego kwintesencją. To tutaj, w labiryncie uliczek średniowiecznego targu Quadrilatero, narodziła się kultura spotkań w osteriach. Miejsca takie jak Osteria del Sole (działająca od 1465 roku) udowadniają, że jedzenie i wino w kulturze włoskiej służą przede wszystkim łączeniu ludzi ze wszystkich klas społecznych.Do tego baru możesz wnieść własne jedzenie tu zamawiasz tylko cos do picia i UWAGA nie ma tu wody ani cocca coli ,jedyny napój bezalkoholowy to piwo 0% !

Kulinarne mity a tożsamość narodowa

Dla Włochów kuchnia Bolonii to także punkt honoru w walce o autentyczność. Słynne na całym świecie „spaghetti bolognese z sosem ragu” we Włoszech praktycznie nie istnieje i jest uznawane za turystyczny wymysł. Edukowanie świata, że prawdziwy sos mięsny jada się wyłącznie z tagliatelle, stało się dla Włochów misją kulturową. Pokazuje to, jak głębokie jest przywiązanie mieszkańców Italii do regionalnych zasad i jak ważna jest dla nich poprawność kulinarna.Nawet burmistrz Bolonii oburzony ostatnio wypowiadał się publicznie na ten temat i nie akceptuje dania jakim jest spaghetti z sosem ragu!

Istnieje jednak ,,Spaghetti z tuńczykiem,, w stylu bolońskim
Oficjalny przepis został zarejestrowany w 2018 roku To jedyny spaghetti obecny na stołach bolońskich od początku wieku, zwłaszcza w dni postu religijnego.ciezko jednak znaleźć to danie w bolońskich restauracjach.

Bez kuchni bolońskiej włoska kultura straciłaby swoje najbardziej rozpoznawalne symbole.

To właśnie produkty z regionu Bolonii i Emilii-Romanii (jak Parmigiano Reggiano, ocet balsamiczny z Modeny czy Mortadella) zdefiniowały to, co dziś cały świat rozumie pod pojęciem „Made in Italy”.

Unikalność kuchni bolońskiej można zamknąć w triadzie: jajeczny makaron, wieprzowina i parmezan. To kuchnia bogata, rzemieślnicza i niezwykle techniczna, gdzie każde danie ma status kulinarnego arcydzieła o ściśle określonych proporcjach.

Region Emilia-Romania to absolutny, bezkonkurencyjny lider nie tylko we Włoszech, ale i w całej Europie. To miejsce zyskało nawet prestiżowy przydomek „Food Valley” (Dolina Jedzenia).

Emilia-Romania posiada najwięcej certyfikowanych produktów regionalnych w Unii Europejskiej. Mowa o unijnych znakach jakości:

• DOP (Denominazione di Origine Protetta – Chroniona Nazwa Pochodzenia)
• IGP (Indicazione Geografica Protetta – Chronione Oznaczenie Geograficzne)

Obecnie region ten ma na swoim koncie aż 44 produkty z tymi certyfikatami. Żaden inny region w Europie nie może pochwalić się taką liczbą.

Na ten temat przeczytaj w naszym osobnym artykule https://infobolonia.com/2026/03/16/wloska-kuchnia-w-unesco-dlaczego-jest-wyjatkowa/

Dlaczego to tutaj jest ich najwięcej?

Wynika to z unikalnego mikroklimatu (od rzeki Pad aż po wzgórza Apeninów) oraz niesamowitej pasji do ochrony tradycji. To stąd pochodzą największe kulinarne ikony Włoch, które znamy na całym świecie:

• Parmigiano Reggiano DOP – król serów, produkowany tylko w ściśle określonych prowincjach (m.in. Parma, Reggio Emilia, Modena i część Bolonii).
• Prosciutto di Parma DOP – słynna, naturalnie dojrzewająca szynka parmeńska.
• Aceto Balsamico Tradizionale di Modena DOP – tradycyjny ocet balsamiczny, który dojrzewa w drewnianych beczkach przez minimum 12 lub 25 lat.
• Mortadella di Bologna IGP – typowa wędlina z Bolonii.
• Culatello di Zibello DOP – ekskluzywna, najszlachetniejsza odmiana szynki, dojrzewająca w mgłach nad rzeką Pad.

Te 44 certyfikaty to dowód na to, że w Emilii-Romanii jedzenie to nie tylko biznes, ale przede wszystkim dziedzictwo kulturowe chronione rygorystycznymi przepisami.

Kulinarne symbole Bolonii

Typowe najbardziej popularne bolońskie smaki to mortadela,lasagne,sos ragù( znane na całym świecie bolońskie danie to tagliatelle al ragù a nie spaghetti!!! jak wszyscy myślą ! Tagliatelle czyli krajanka .Dalej mamy ,tortellini in brodo(pierożki w rosole ) ravioli di ricotta con burro e salvia(pierogi z nadzieniem twarogowym /ricotta ,podawane z masłem i szałwią ) kotlet po bolońsku cotoletta alla bolognese ,friggione(długo smażona na małym ogniu cebula i pomidory dodatek do mięs i chleba) ,polpette con piselli( pulpety z groszkiem )

Crescentine e Tigelle (podawane z deską wędlin i serów)

Tradycyjne bolońskie pieczywo podawane jako przystawka lub przekąska. Crescentine (w sąsiedniej Modenie zwane gnocco fritto) to smażone na głębokim tłuszczu, puszyste poduszeczki z ciasta drożdżowego. Tigelle (pochodzą z Modeny) to małe, okrągłe, gęste placuszki wypiekane w specjalnych formach o średnicy 8–10 cm i grubości około 1,5–2 cm. Ich znakiem rozpoznawczym jest geometryczny wzór przypominający „kwiat życia”, który tradycyjnie odciska się na powierzchni ciasta.Do wypieku używa się tzw. tigelliery – żeliwnej lub aluminiowej formy (najczęściej z siedmioma okrągłymi miejscami), w której ciasto jest dociskane i pieczone bezpośrednio na ogniu.

Pulpety po bolońsku  (polpette alla bolognese)

To tradycyjne, niezwykle aromatyczne klopsiki z Bolonii, których sekretem i absolutnym fundamentem jest dodatek Mortadelli z Bolonii (IGP).

• Składniki: Robi się je z mieszanki mięsa mielonego (zwykle wieprzowiny i wołowiny lub cielęciny), dużej ilości drobno posiekanej mortadeli, tartego sera Parmigiano Reggiano, jajka oraz odrobiny gałki muszkatołowej i tartej bułki dla spójności.
• Przygotowanie: Uformowane małe klopsiki najpierw obtacza się w bułce tartej lub mące i krótko smaży (często na maśle lub głębokim oleju), aby zyskały chrupiącą skórkę.
• Podanie: Najbardziej klasyczna, tradycyjna wersja domowa i restauracyjna to polpette in umido con piselli, czyli pulpety duszone w gęstym, aromatycznym sosie pomidorowym z dodatkiem zielonego groszku.

Dzięki mortadeli i parmezanowi są niesamowicie soczyste, wyraziste w smaku i miękkie – idealne do „scarpetta”, czyli wyjadania pysznego sosu kawałkiem chleba. w niektórych tratoriach jest tez wersja bez groszku.

Tagliatelle al Ragù

Prawdziwy pierwowzór znanego na świecie „bolognese”. To długi, płaski i szeroki makaron jajeczny (wstążki o oficjalnej szerokości dokładnie 8 mm), podawany z gęstym sosem mięsnym na bazie wołowiny, wieprzowiny, boczku pancetta oraz warzywnej bazy (soffritto), duszonych godzinami z dodatkiem wina, bulionu i odrobiny mleka.(włoskie babcie dodają często łyżkę masła pod koniec gotowania)Po skosztowaniu tego dania raz na zawsze przekonacie się, jak gigantyczna różnica dzieli autentyczny, delikatny-mięsny sos ragù od jego kwaśnych, pomidorowych podróbek ze sproszkowanych fixów! Porowaty, świeży makaron idealnie współgra z mięsem, tworząc kompozycję idealną.

Tortellini in brodo

Małe pierożki nadziewane mieszanką mięs (wieprzowina, prosciutto, mortadela) i parmezanu, tradycyjnie serwowane w aromatycznym, czystym bulionie kapłonowym lub wołowym.Im mniejsze tym lepsze , mieszkańcy czasami miedzy soba przekomarzają się , czyja mama czy babcia robi je najlepsze i najmniejsze.Miniaturowe, ręcznie zwijane pierożki z niezwykle cienkiego ciasta jajecznego, tradycyjnie nadziewane mieszanką schabu wieprzowego, szynki prosciutto crudo, mortadeli i parmezanu.Tradycyjnie serwowane są wyłącznie w gorącym, esencjonalnym, czystym bulionie kapłonowym lub wołowo-drobiowym. Istnieją jednak dwa inne warianty-tortellini z sosem parmezanowym i śmietaną(to moja ulubiona wersja-latem rosół jest za gorący ,szukam potraw nieco chłodniejszych) oraz z sosem ragù (wersja bardzo treściwa,nadzienie i sos mięsny to bomba kaloryczna)

Czy wiedzieliście że ...Dla bolończyka Tortellini in brodo to dokładnie to samo, co dla Polaka niedzielny rosół z makaronem?

– absolutna świętość i stały punkt rodzinnego obiadu.

Różnica tkwi w makaronie: zamiast nitek, do rosołu trafiają miniaturowe pierożki (tortellini)z mięsnym nadzieniem (prosciutto, mortadela, schab i parmezan).Bolończycy przestrzegają jednej kluczowej zasady: tortellini gotuje się bezpośrednio w rosole, nigdy w wodzie! Dzięki temu makaron spija esencję bulionu, a mąka z ciasta lekko go zagęszcza.Przed zjedzeniem obowiązkowo posypuje się talerz solidną porcją tartego Parmigiano Reggiano, który idealnie stapia się z gorącym rosołem.

Tortellini w sosie parmezanowym ze śmietaną

-W Bolonii latem jest bardzo gorąco często właśnie latem tortellini podaje się na dwa inne sposoby : z sosem ragu lub ze śmietaną i kremem z parmezanu ,osobiście ta ostatnia opcja smakuje mi najlepiej. Mówi się ze bolończycy DOC(tak oni sami się nazywają) nawet w upały jedzą tortellini z rosołem!

Lasagna Verde alla Bolognese-zielona lasagna

Zapiekanka makaronowa składająca się z zielonych płatów ciasta (barwionych świeżym szpinakiem), ułożonych warstwowo z klasycznym sosem mięsnym (ragù), gęstym sosem beszamelowym oraz dużą ilością tartego sera Parmigiano Reggiano .Bolońska lasagna uchodzi za najlepszą wersję tego dania na świecie. Jest niezwykle delikatna, wręcz rozpływa się w ustach, a dodatek szpinaku do ciasta nadaje potrawie unikalnego charakteru, którego nie znajdziesz w komercyjnych wersjach.

Balanzoni (Tortelli Matti)

Duże , zielone tortelli ,ich nazwa pochodzi od karnawałowej postaci Doktora Balanzone (symbolu bolońskiego prawnika). Nadziewane są kremową ricottą połączoną z mieloną mortadelą i parmezanem, a podaje się je najczęściej w prostym sosie z masła i szałwii.To mniej znany poza Bolonią, ukryty klejnot lokalnej kuchni.Balanzoni nie pojawiają się nawet w starożytnych książkach kucharskich.Można zatem założyć, że są one stosunkowo nowym wynalazkiem kulinarnym, który przez lata powoli przedostał się do kuchni restauracyjnych i jest obecnie serwowany w wielu miejskich lokalach.Łączą w sobie delikatność ricotty z głębokim, charakterystycznym smakiem mortadeli, stanowiąc lżejszą, ale wciąż niezwykle wyrazistą opcję makaronową.

Mortadella di Bologna IGP

– Zupełnie inna niż ta, którą znamy z Polski. Oryginalna to szlachetna, aromatyczna wędlina wieprzowa z kawałkami tłuszczu i pistacjami, krojona w niemal przezroczyste plastry lub w kostkę na aperitif.O gładkiej strukturze, równomiernie usiana kostkami twardego tłuszczu oraz opcjonalnie pistacjami lub ziarnami pieprzu. W Bolonii smakuje się ją często pokrojoną w kostkę lub w ogromne plastry .Prawdziwa bolońska mortadela nie ma nic wspólnego z tanimi mielonkami. Pachnie i smakuje obłędnie , jest aksamitna i lekka. Sekret tkwi w świeżości: mortadela krojona na bieżąco zachowuje pełnię smaku i aromatu. Właśnie dlatego warto unikać gotowych czy zapakowanych bułek. Choć żyjemy w biegu, weźmy przykład z Włochów – tam na dobre jedzenie czeka się z założenia. Odrobina cierpliwości opłaci się w postaci genialnego, autentycznego smaku. – Historia mortadeli więcej na stronie https://infobolonia.com/2026/06/26/rozowa-delikatna-smaczna-i-aromatyczna-oto-historia-bolonskiej-mortadeli/

Salame rosa

Różowe salami to mało znany przodek mortadeli.Zrodzona z 500 lat bolońskiej kultury chłopskiej, salami rosa stanowi dziś ultraniszę w krajobrazie kulinarnym, a jej przetrwanie powierzono nielicznym producentom. Jej początki sięgają XVII-wiecznej Emilii; spożycie tego produktu trwało do początku XX wieku, kiedy to jego współistnienie z powszechną mortadelą stało się trudniejsze: ta ostatnia w rzeczywistości stopniowo zdobywała coraz większe udziały w rynku, co doprowadziło do powolnego spadku spożycia salami rosa. Obecnie produkcja tego specjału jest ograniczona i ma charakter rzemieślniczy. Dlatego kluczowe jest użycie idealnego surowca. Chude mięso uzyskuje się z mielonej łopatki i szynki: pracownik grubo je mieli lub kroi nożem, uzyskując kostki o boku dwóch do trzech centymetrów. Sekretem osiągnięcia idealnego rezultatu jest użycie kawałków odpowiadających dłuższym mięśniom, które pozwalają produktowi zachować jasny kolor nawet po ugotowaniu. Kolor chudego mięsa historycznie charakteryzował gotowy produkt, tak bardzo, że zainspirował jego nazwę (salame rosa, w rzeczywistości).
Każdy przepis wymaga odpowiedniej równowagi smaków i tekstur, więc nawet w przypadku tej wędliny, chuda część musi być zrównoważona z odpowiednią zawartością tłuszczu: do produkcji salami rosa używa się pokrojonego w kostkę guanciale, co prawdopodobnie sprzyja obszarowi, w którym obok tkanki tłuszczowej odkłada się cienka, jasna warstwa mięśni. Po starannej selekcji i oczyszczeniu mięsa rozpoczyna się faza peklowania, składająca się z soli, czarnego pieprzu i świeżego czosnku (w niektórych wersjach zaleca się rozmaryn). Mieszaninę następnie wkłada się do syntetycznej osłonki i piecze w suchym piecu, gdzie musi odpocząć przez 15 do 24 godzin. Po zakończeniu tej fazy salami rosa jest gotowa do sprzedaży.

Spuma di mortadela

Spuma to nic innego jak pasta z mortadeli ,startego parmezanu ,śmietany i ricotty .Podawane z pieczywem najczęściej na ciepłych, złocistych crostini. Nie często znajdziecie te opcje w lokalach.

Cotoletta alla Bolognese (Petroniana)

-kotlet po bolońsku.Panierowany kotlet cielęcy (lub schabowy), który po usmażeniu na smalcu lub maśle jest na chwilę zanurzany w bulionie mięsnym, a następnie obkładany plastrem szynki prosciutto crudo, posypywany parmezanem i zapiekany, aż ser całkowicie się rozpuści. Połączenie soczystego mięsa, słonej szynki i kremowego parmezanu to danie niezwykle sycące i bogate w smaku – idealna alternatywa dla klasycznego schabowego czy wiedeńskiego kotleta.

Bolońskie potrawy mało znane

Warto wspomnieć o potrawach, o których nie mówi się w świecie a w typowych bolońskich trattoriach bolończycy się nimi zajadają.Nie znajdziecie ich łatwo przyrządza się je w miejscach gdzie chodzą lokalasi. Najbardziej powszechne i dostępne z wymienionych potraw będzie friggione.

Passatelli

Passatelli to typowa zupa(rosół) z kulinarnej tradycji regionu Emilia-Romania, zaliczana do typowych domowych dań bolońskich. Passatelli to absolutny klasyk kuchni Emilii-Romanii i jedno z ukochanych dań zimowych w Bolonii. Choć z wyglądu przypominają grube kluski lub „robaczki”, technicznie nie są makaronem, bo… nie zawierają mąki.

Robi się je z bardzo prostych, ale bogatych składników: tartej bułki, tartego sera Parmigiano Reggiano, jajek oraz odrobiny masła.Kluczem do ich wyjątkowego smaku jest tradycyjny dodatek gałki muszkatołowej oraz startej skórki z cytryny.Masę przeciska się przez specjalne metalowe naczynie z dziurkami i rączkami (ferro per i passatelli) lub solidną praskę do ziemniaków, formując kilkucentymetrowe, chropowate kluski, które trafiają prosto do garnka.Tradycyjnie serwuje się je jako Passatelli in brodo – ugotowane i podane w esencjonalnym, gorącym rosole wołowym lub drobiowym.

Bollito misto

Gotowane mięso- to tradycyjne danie z wolno gotowanych różnych gatunków mięs (m.in. wołowiny, wieprzowiny i drobiu), które wywodzi się z wiejskiej filozofii niemarnowania żywności. Współcześnie stanowi ono nieodłączny element niedzielnych oraz świątecznych obiadów, symbolizując rodzinne spotkania i dostatek. W niedziele jest rosół z tortellini wiec mięso zostaje.Danie podaje się na gorąco, tradycyjnie po zupie z tortellini lub passatelli, w towarzystwie wyrazistych sosów (takich jak sos zielony, czerwony, rzadziej chrzan ), które dopełniają jego smak. Ta dawna kuchnia uboga stała się cenioną sztuką kulinarną, kultywowaną do dziś w typowych nieturystycznych trattoriach oraz na lokalnych festiwalach.

Fritto misto bolognese

(Mix boloński smażony)Fritto misto alla bolognese to triumf kuchni emilijskiej: bogate i różnorodne danie, które łączy w sobie pikantne i słodkie składniki. Jego główną cechą jest niezwykła różnorodność, ponieważ łączy mięso, ser, warzywa, a nawet smażone owoce i słodycze(crema fritta -krem smażony)

Friggione

(w dialekcie bolońskim frizżôn) to tradycyjny, rustykalny sos lub dodatek warzywny pochodzący z Bolonii, którego receptura jest oficjalnie zarejestrowana w bolońskiej Izbie Handlowej.

To niezwykle esencjonalny, wolno duszony sos, którego głównymi składnikami są ogromne ilości białej cebuli oraz obrane pomidory (często z dodatkiem smalcu, odrobiny cukru i soli). Sekretem friggione jest czas: cebulę najpierw maceruje się w cukrze i soli, a całe danie dusi się na bardzo małym ogniu przez wiele godzin, aż cebula niemal całkowicie się rozpadnie i straci swoją ostrość, stając się słodka i kremowa.

Friggione jest niezwykle uniwersalne i doskonale komponuje się z tłustymi, wyrazistymi smakami. Najczęściej podaje się go jako:

Dodatek do mięs: Klasycznie serwuje się go do gotowanych mięs (np. wspomnianego wcześniej bollito misto), pieczeni wieprzowej oraz tradycyjnych emilijskich kiełbasek (salsiccia).

Do lokalnego pieczywa: Idealnie pasuje jako farsz lub dodatek do tigelle oraz crescentine

Przystawka (Antipasto): Często podawany na ciepło na grzankach z chleba (crostini).

Tu zdradzę wam sekret ,w mojej wersji dodaję także paprykę i według mnie smakuje dużo lepiej bilansując nadmierny smak cebuli psss.bo jak usłyszą bolończycy to będą zrzędzić ….

Typowe bolońskie słodkości

Bolonia, czyli Tłusta, ma długą i silną relację ze słodyczami. Już w 1249 roku edykt miejski ograniczył ich nadmierne spożycie na weselach. Nie chodziło więc tylko o mortadelę i świeży makaron. Przez wieki kuchnia miejska charakteryzowała się doskonałymi wypiekami, ciastkami i innymi specjałami, z których niektóre stały się narodowymi skarbami. Oto wybór najbardziej charakterystycznych i popularnych bolońskich słodyczy, które do dziś są domowej roboty i dostępne w wielu rzemieślniczych piekarniach miasta.

Ciasto ryżowe (Torta di riso)

Raviole bolognesi (Raviole di San Giuseppe)

Pinza Bolognese

Certosino (lub Pan Speziale)

Crema fritta

Zuccherini montanari -górskie ciastka

Le Sfrappole Bolognesi.

Zuppa inglese

Czekolada Majani

Il Salame di Cioccolato Bolognese-czekoladowe salami bolońskie

Na słodką stronę Bolonii poświęciliśmy osobny artykuł

https://infobolonia.com/2026/04/12/slodka-bolonia-10-tradycyjnych-deserow-ktorych-musisz-koniecznie-sprobowac/

Atmosfera i miejsca

Sercem kulinarnego życia miasta jest Quadrilatero – średniowieczna siatka wąskich uliczek tuż obok Piazza Maggiore.

To tutaj dawne rzeźnie i targowiska zamieniły się w tętniące życiem delikatesy, gdzie z sufitów zwisają udźce szynki parmeńskiej, a na ladach piętrzą się koła Parmigiano Reggiano , mortadela i ręcznie robione tortelli i tortellini. Wieczorami mieszkańcy i turyści siadają w tutejszych osteriach, by przy lampce lokalnego wina Lambrusco lub Pignoletto zajadać się typowymi wędlinami i serami. Jako pieczywo koniecznie spróbujcie crescente, crescentine i tigelle. Lokalasi powoli uciekają z tych miejsc zrobiły się one gwarne i zmieniły atmosferę wcześniejszego spokojnego miasta a co najważniejsze zmieniły się smaki i ceny.

*crescenta -Crescentina lub crescenta to rodzaj focacci typowy dla regionu Emilia, a szczególnie Bolonii, przygotowywany ze smalcu i zawierający małe kawałki wędliny wewnątrz ciasta są opcje również bez kawałków wędliny.

*crescentina -smażone ciasto drożdżowe przeważnie na smalcu *nie sa wcale tłuste zaraz po szybkim smażeniu osusza się je na specjalnym papierze .Crescentine na gorącym tłuszczu rosną i przybierają formę poduszeczek ,które po przekrojeniu wypełnia się dodatkami

*tigella -to inna opcja (chleba) . Ciasto nakłada się na gorącą dekorowaną ,blaszaną formę i tworzą się okragłe ,,grawerowane,, placuszki ,które po przekrojeniu nadziewa się przeważnie doprawionym smalcem /lardo lub marmoladą .Oczywiscie smakuja tez dobrze jak crescentine z wędlinami i serem.

Często pytali nas jak robi się crescentine oto domowy przepis

250 g mąki 0
3 g suchych drożdży piwnych
70 g mleka
60 g wody gazowanej
pół łyżeczki cukru
20 g smalcu
1 łyżeczka soli
Olej z orzechów ziemnych do smażenia *ten najlepszy ma wysoką temperaturę podgrzewania

Do miski wsypać mąkę, drożdże, cukier i dodać smalec .Ugniatamy ciasto ok 5 min
następnie stopniowo dodać letnią wodę i mleko i sól i wyrabiać dalej przez 10 minut lub do momentu uzyskania gładkiego i jednolitego ciasta.
Ciasto przełożyć do miski, przykryć folią spożywczą i pozostawić do wyrośnięcia w piekarniku przy włączonym świetle na 2 godziny lub do momentu, aż podwoi swoją objętość.
Gdy ciasto wyrośnie, przenieś je na lekko posypaną mąką powierzchnię roboczą i rozwałkuj na grubość 3 mm.
Rozwałkowane ciasto kroimy w prostokąty ok 10 cm na 7cm

W rondlu czy patelni o wysokich bokach rozgrzej dużą ilość oleju.Gdy będzie gorąy, zacznij smażyć prostokąty  po jednym lub maksymalnie dwa  na raz *nie wiecej bo usmażą się źle lub przykleją do siebie Gdy napęcznieją i ozłocą się ,przewracamy je na 2 stronę , po usmażeniu  lekko odsączamy  i pozostawiamy  do wyschnięcia na specjalnym  papierze pochłaniającym olej spożywczy.Najlepiej smakuje z wędlinami,serami i dodatkiem warzyw peklowanych .Świetnie smakuje również na słodko podany z ulubionym dżemem ,marmoladą czy nutellą.

Crescentine przekrawamy na pół i nadziewamy .

Smacznego!

UWAGA !W Bolonii i całych Włoszech obowiązuje opłata za  coperto czyli opłata za tzw.nakrycie stołu .W Bolonii cena waha się od 1 nawet do 4 euro ,np.w pizzerii będzie to ok. 2-2,5 euro a w osteria ,trattoria czy restauracji średnio ok 2,5/4,00 euro. Na rachunku musi widnieć także jako ,,coperto’’ nie płacić osobno do ręki! Tutaj w Italii napiwki nie są obowiązkowe!Jednak coperto płaci sie prawie zawsze wyjatkowo zdarza się ,że lokale go nie pobierają .Tak samo w pubach często jest to ok 1 euro.

Tradycyjne restauracje i trattorie w centrum,ktore polecamy

1. Trattoria Da Me
2. Trattoria dal Biassanot
3. All’Osteria Bottega

6. Sfoglia Rina -pierwsze dania ręcznie robione (makarony)
7. Trattoria del Rosso
8. Trattoria nonna Gigia

Dobra pizza w centrum

9.Antica trattoria da Michele

10.Regina Sofia Ristorante Pizzeria Napoletana

królowa street food-mortadela

Specjalność: Król bolońskiego street foodu -bułka Rosetta (zwana rosetta czyli Róża -ma charakterystyczna formę tego kwiatu)z mortadelą i dodatkami , które sam wybierzesz(polecam krem pistacjowy ,stracciatella czy suszone pomidory )

Mortadela LAB -bułki z z mortadelą i dodatkami maja 3 punkty w mieście :

📍Via San Vitale 4f (niedaleko pod 2 wieżami)
📍Via Volturno 7a
📍VIA Monari 1c

Pizze w kawałku-nasze polecajki

-pizzeria 2 Torri – Strada Maggiore pod 2 wieżami

-forno Brisa maja 4 punkty

via Galliera, 34d – Bologna
via Castiglione 43 – Bologna
Via San Felice 91a – Bologna
Via Nicolò Dall’Arca 16/2/e – Bologna

Gdzie jedzą lokalasi

Ulubione miejsca często znajdują się poza murami i na wzgórzach .Oto kilka miejsc, gdzie można zjeść naprawdę dobrze i niedrogo. Zawsze polecamy rezerwację ,czasami z kilkudniowym wyprzedzeniem lub nawet 2 tygodniowym jeśli mamy weekend.

–Osteria della Fondazza via Fondazza 35a restauracja jest wciąż taka sama jak dawniej, staroświecka osteria, typowe bolońskie menu i wystrój, w każdy piątek serwowane są również crescentine .

–Trattoria da Vito via Musolesi 9 , typowo starobolońska rodzinna restauracja z atmosferą z tamtych lat 

–Trattoria Mulino Bruciato via Pescarola 50 to prawdziwa bomba, otwarta od 19.30 do 03.00 – każdego dnia oprócz niedzieli. Naprawdę bardzo dobre jedzenie, obfite porcje i bardzo uczciwe ceny oraz świetna obsługa .

–Il Pellegrino -via Murri 8 . Kuchnia tradycjonalna , makarony własnej roboty.

–Chiosco Ai Pini tu tylko crescentine ,najlepsze w mieście.

–Circolo Mazzini , trattoria Emiliana via Emilia Levante 6. Na kolację Świeże Makarony, Crescentine i Tigelle z wędlinami, oraz domowe desery.

–TRATTORIA MONTE DONATO. Via Siepelunga, 118.

–OSTERIA DAL NONNO. Via di Casaglia, 62.

Najlepsza pizza poza centrum -.

–Ristorante Pizzeria Pinterrè via Mazzini 170.

–Pizzeria Il Sellaio via S.Donato 31

Kulinarna Pamiątka. Co warto kupić i gdzie kupić .

Na via delle Pescherie Vecchie jest kilka typowych sklepików z artykułami spożywczymi często już przystosowanymi do podrózy. Oczywiście polecę wam artykuły typowo bolońskie lub regionalne. *Letnią porą ze wzgledu na wysokie temperatury unikajcie wyrobów czekoladowych jak i wędlin .Polecam artykuły które nadaja się w podróż. Jednym z takich sklepów gdzie warto sie udać to sklep Tamburini duży wybór ,świeżo i porcje w sam raz na przejazd.

Polecane artykuły : 

–parmezan , mortadela  (hermetycznie zamykane) , tortellini 

–tigelle -okrągłe regionalne ,,chlebki,, pakowane hermetycznie

–mustarda bolognese (typowa marmolada bolońska)

–salamoia bolognese ,przyprawa solna z ziołami w słoiczku świetna do różnych potraw zwłaszcza mięsnych ,rybnych i warzyw smażonych ,przyznam , że bez niej nie mogę się obejść .

–friggione w słoiczku (typowy boloński dodatek do dań czy pieczywa , na bazie cebuli )

-ocet winny Modena( aceto balsamico)

–wino białe musujace pignoletto ,czerwone sangiovese ,czerwone musujace l’ambrusco di Modena 

–pinza bolognese lub ravioli con mustarda (typowe słodkie ciasto czy rogaliki z bolońską marmoladą) ,  torcik ryżowy (torta di riso)

–ragù bolognese (sos boloński w słoiczku )

OLEJ .Jeśli jesteście zainteresowani dobrym olejem polecam sklep na via D’Azeglio Emporio Fratelli Carli gdzie znajdziecie takze inne produkty jak oliwki ,wino czy ciastka (ale też nie typowe dla Bolonii )

Oprócz małych sklepików niedaleko jest duży 3 piętrowy punkt gastronomiczny (sklep, restauracja ,kawiarnia ) Mercato di Mezzo gdzie znajdziecie wiele innych produktów .

Te produkty znajdziecie również w większych sklepach jak Coop ,Conad czy Pam ale jakościowo może okazać się gorzej .

KAWA .Chcesz kupić dobra kawę polecam Bar Aroma -via Porta Nova, 12 b , degustacja i sprzedaż wyszukanych kaw i herbat.

CZEKOLADA ,,Majani cioccolato boutique,, via de Carbonesi 5 , typowa bolońska czekolada i wyroby czekoladowe .Jak pisałam w ciekawostkach to właśnie tu powstała pierwsza twarda czekolada we Włoszech, właśnie w Bolonii w 1832 roku .(nie polecamy w okresie letnim jest zbyt gorąca

Pamiątki z Bolonii

Serdecznie zapraszamy do sklepu z którym współpracujemy i jednocześnie do przechowalni bagażu 24/24 przy Strada Maggiore 5A tuż pod dwiema wieżami. Znajdziecie tu różne pamiątki z miasta, min. także wiele pięknych zdjęć(30x20cm) i obrazków autorstwa Anety Malinowskiej (współzałożycielka infoBolonia). Również ręcznie robione magnesy, kartki, zakładki i inne gadżety jak np sławne tortellini w różnych formach . Można tu również wysłać lub odebrać paczkę.

Na koniec zapraszamy z nami na spacer po mieście.

(C) -InfoBolonia Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, przetwarzanie i rozpowszechnianie tekstów oraz zdjęć bez zgody autora jest zabronione. Możesz natomiast udostępnić bezpośrednio ze strony nasze artykuły za pomocą przycisków.