Emilia-Romania to region, który potrafi ukryć skarby klasy UNESCO w miejscach, gdzie nikt się ich nie spodziewa — w małych miasteczkach, z dala od tłumów.
Aneta Malinowska zabiera nas właśnie do takiego miejsca. Dzisiaj mówimy o Cesenie, jej wyjątkowej bibliotece i wszystkim, co warto tam zobaczyć. Zacznijmy od skarbu, który przetrwał nienaruszone pół tysiąclecia.
Biblioteka Malatestiana prawdziwy skarb Ceseny.To jedyny przykład humanistycznej biblioteki klasztornej na świecie
Cesena to niepozorne ale urokliwe miasteczko w regionie Emilia-Romania ,które ukrywa prawdziwy skarb- Biblioteka Malatestiana wpisana do światowej listy UNESCO to jedyny przykład humanistycznej biblioteki klasztornej na świecie. Oprócz tego jeśli nie lubicie zatłoczonych miejsc to będzie na pewno przyjemna i pełna niespodzianek wycieczka.
To miasto na miarę człowieka – małe, ale nie ogromne (ok.100 000 mieszkańców), tętniące życiem, ale nie chaotyczne, urocze, ale nie przesadzone, dyskretne i kreatywne. Ma zachwycające historyczne centrum, które łatwo zwiedzać pieszo, częściowo poprzecinane portykami i kolorowymi domami, i oferuje wiele interesujących atrakcji.
Kilka słów o samym miasteczku
Cesena leży niemal w samym sercu Romanii, w połowie drogi między morzem, oddalonym zaledwie o 15 km, a wzgórzami, na skrzyżowaniu starożytnej Via Emilia i Via Romea.Cesena jest ośrodkiem działalności rolniczej, handlowej i przemysłowej, głównie w sektorze ogrodniczym, spożywczym i mechanicznym, od 1989 roku mieści również filię Uniwersytetu Bolońskiego.
Herb gminy tworzy tarcza (balzana): czarno-srebrna, ze złotą, klinowatą obwódką. Głowa Andegawenów. Tarcza tradycyjnie symbolizuje pacyfikację między wrogimi frakcjami miasta, Gwelfami i Gibelinami; obwódka pochodzi z herbu rodu Malatesta i odnosi się do ich panowania nad miastem w XV wieku. Głowa jest koncesją króla Neapolu, Roberta Andegawenii. Tarcza, zamiast korony miejskiej, mogła się poszczycić koroną szlachecką, ponieważ miasto zostało wpisane do oficjalnego spisu włoskiej szlachty. Herb nadany przez króla Wiktora Emanuela III dekretem królewskim z 24 kwietnia 1927 roku
Co warto zobaczyć w Cesenie?
Koniecznie Biblioteka Malatestiana ,to właśnie na niej skupimy się najbardziej.
Biblioteka Malatestiana
Jest to pierwsza biblioteka miejska we Włoszech i jedyny na świecie przykład humanistycznej biblioteki klasztornej, której budynek, wyposażenie i kodeksy przetrwały w nienaruszonym stanie od XV wieku.Zbudowana w latach 1447–1452 według projektu architekta Matteo Nutiego, na zlecenie Malatesty Novello, pana Ceseny, i zakonu franciszkanów. Kompleks wyróżnia się oryginalną kolorystyką, trójnawową halą z 58 drewnianymi ławami(plutei),z sosny morskiej, do których przymocowane są starożytne iluminowane rękopisy, stworzone między innymi przez Giovanniego da Epinala i Jacopa della Pergolę oryginalnymi łańcuchami z kutego żelaza w kształcie szyszek lub żołędzi .Zachowało się to wszystko dzięki systemowi podwójnych kluczy (jeden gminny ,drugi zakonników) zagwarantowało to jego nienaruszalność przez stulecia.
Aula dei Nuti -to główna sala Biblioteki Malatestiana, ukształtowana jak bazylika z trzema nawami (nawa główna ma sklepienie kolebkowe, a nawy boczne – krzyżowe). Przyjemny efekt scenograficzny tworzy rytm kolumn oraz światło rozproszone przez rząd bocznych okien i centralną rozetę.
Wstęp dozwolony jest tylko z przewodnikiem i tylko na początku sali do wyznaczonego punktu ogrodzonego liną. W bibliotece panuje wyłącznie naturalne światło, bez elektryczności ani ogrzewania, co pozwala uniknąć zmian mikroklimatu niezbędnego do zachowania cennych rękopisów.
Ciekawostka: na ścianach biblioteki znajduje się około 240 graffiti, rysunków, dat i podpisów, które są nadal czytelne. Niegdyś uważano je nie za akt wandalizmu, lecz za dowód obecności i istnienia biblioteki. Jeden z napisów noszący imię Lukrecja B. może należeć do Lukrecji Borgii, która w 1502 roku odwiedziła Cesenę jako gość u brata.
To absolutnie niezwykłe miejsce: od wieków trwa w nienaruszonym stanie. Te same drewniane pulpity, wiekowe księgi i oryginalne łańcuchy, które niegdyś chroniły zbiory przed kradzieżą, tworzą atmosferę, w której zatrzymał się czas. Nawę główną zdobi dwadzieścia eleganckich kolumn z kapitelami dekorowanymi tarczami i motywami roślinnymi, a mleczne światło, wpadające przez monumentalne okno rozetowe, nadaje wnętrzu niemal mistyczny charakter.Stąd sugestywny promień światła pada na epigrafy na podłodze, które odnawiają pamięć o darczyńcy:
MAL. NOV. PAN. FIL. MAL. NEP. DEDIT. co oznacza po włosku „Malatesta Novello, figlio di Pandolfo e nipote di Malatesta, donò“ a po polsku -Malatesta Novello, syn Pandolfo i bratanek Malatesty, przekazał darowiznę.
W powietrzu unosi się delikatny pył, którego drobinki tańczą w miękkim, filtrowanym świetle dnia, a nozdrza wypełnia zapach starego drewna. W tym wnętrzu nietrudno poczuć, jakby czas dosłownie się zatrzymał. Z opowieści przewodnika dowiesz się, że Malatestiana była prawdziwym fenomenem swojej epoki – jako pierwsza biblioteka w Europie otwierała swoje podwoje nie tylko dla elit, ale dla każdego mieszkańca, który potrafił czytać .Dostęp do uczeni mieli duchowni i piśmienni obywatele tamtych czasów. Ponieważ była to i nadal jest pierwsza biblioteka miejska w Europie, jej dostęp nie ograniczał się do arystokratów czy zakonników klasztornych, ale był otwarty dla całej wspólnoty, która mogła bezpłatnie korzystać z kodeksów. Rękopisów nie można było jednak wynosić na zewnątrz: można było z nich korzystać jedynie w czytelni, a były (i nadal są) przywiązane do biurek ciężkimi żelaznymi łańcuchami. Zarządzanie i otwieranie biblioteki kontrolowane były dwoma oddzielnymi kluczami, jeden należący do gminy, a drugi do franciszkanów.
Usłyszycie też o surowej dyscyplinie, jaka tu panowała: całkowity zakaz używania świec, wprowadzony dla ochrony bezcennych zbiorów przed pożarem, stał się jednym z powodów, dla których możemy podziwiać to miejsce w tak doskonałym stanie po ponad pół tysiącleciu.
Biblioteka przetrwała nawet II wojnę światową bez zniszczeń potem przeszła gruntowną renowację . W 2005 roku została wpisana do światowej listy UNESCO . Biblioteka mieści blisko 380 000 woluminów, w tym tysiące cennych rękopisów, gazet, czasopism, fotografii, listów i numizmatów.To pierwsza europejska biblioteka miejska i jedyny przykład humanistycznej biblioteki klasztornej na świecie.
Pomysł na bibliotekę przypisuje się zakonnikom z klasztoru San Francesco, którzy planowali budowę biblioteki dla studium, przyłączonego do ich klasztoru od XIV wieku. Pierwsza interwencja Malatesty Novello, pana Ceseny, udokumentowana jest w 1450 roku. Zaadaptował on projekt zakonników i założył własną bibliotekę w ich klasztorze. Malatestiana w Cesenie została zainspirowana modelem zainaugurowanym w bibliotece klasztoru dominikanów San Marco we Florencji przez Michelozza (1444).
Słoń, symbol rodu Malatesta, wyróżnia się na tympanonie portalu z dewizą „Elephas Indus culices non timet” („Słoń indyjski nie boi się komarów”), a symbole heraldyczne: krata, trzy głowy i szachownica, są przedstawione po bokach architrawu i na kapitelach pilastrów. Ciemne drewniane drzwi są dziełem Cristoforo da San Giovanni in Persiceto i datowane są na rok 1454.
Heraldyka Malatesta jest również reprodukowana wewnątrz, na kapitelach kolumn w sali oraz na 58 plutei (29 z każdej strony), imponujących sosnowych ławkach, w których przechowywane są kodeksy.
Kolor również odgrywa szczególną rolę: biel centralnych kolumn, czerwień terakotowej podłogi i półkolumn oraz zieleń tynku, ujawniona podczas prac konserwatorskich w latach dwudziestych XX wieku, przywodzą na myśl barwy herbów Malatesty.
Aby wyposażyć swoją bibliotekę w odpowiednią liczbę tomów, zgodną z planowanym projektem bibliotecznym, Malatesta założył skryptorium, które dzięki zorganizowanej i zaplanowanej działalności w ciągu około dwudziestu lat wyprodukowało ponad sto dwadzieścia kodeksów. Rękopisy zamówione lub zakupione przez Malatestę Novello (około 150 egzemplarzy) uzupełniły istniejącą kolekcję klasztorną. Zbiór został poszerzony o teksty z zakresu medycyny i nauk ścisłych, a także literatury i filozofii, przekazane przez Giovanniego di Marco z Rimini, lekarza Malatesty Novella i, podobnie jak on, pasjonata kolekcjonowania kodeksów.
Czternaście greckich kodeksów, najprawdopodobniej zakupionych przez Malatestę Novella w Konstantynopolu, siedem kodeksów hebrajskich i inne przekazane Novello, a także kilka kodeksów dodanych w kolejnych wiekach, uzupełniło kolekcję, która liczy łącznie 343 rękopisy. Między XVI a XVIII wiekiem w Malatestianie umieszczono 48 drukowanych tomów zawierających dzieła autorów z Ceseny, w tym Iacopo Mazzoniego, Scipione Chiaramontiego i Giuseppe Verzaglii.
Oprócz nienaruszonej Auli dei Nuti najdziesz tam bogate zbiory inkunabułów,
Także historię rodu Malatesta, którą odkryjesz poprzez liczne symbole heraldyczne, inskrypcje oraz bezpośrednie pamiątki po ich fundatorze, Malateście Novello, których ślady są obecne zarówno w architekturze wnętrz, jak i w zgromadzonych tam kodeksach.
Bibliotek znajduje się w Cesenie, przy Piazza Bufalini 1, w dawnym klasztorze San Francesco.
Jak zwiedzić bibliotekę
Do historycznej Biblioteki można wejść tylko z przewodnikiem. Wycieczki wyruszają co godzinę od momentu otwarcia, a ostatnie wejście na godzinę przed zamknięciem. Godziny otwarcia różnią się w zależności od sezonu:
Latem (1 kwietnia – 31 października):w poniedziałki od 14:00 do 19:00 ,od wtorku do niedzieli od 10:00 do 19:00.
Godziny zimowe (1 listopada – 31 marca): w poniedziałki zamknięte , od wtorku do niedzieli od 10:00 do 16:00
Uwaga: Codziennie o 13:00 odbywa się zwiedzanie z przewodnikiem w języku angielskim w obecności turystów zagranicznych.
Ceny biletów. Bilet obejmuje również wstęp do Biblioteki Piana, Muzeum Archeologicznego i Miejskiej Galerii Sztuki. Bilet normalny: 8,00 €. Bilet ulgowy: 5,00 € (dla osób powyżej 75. roku życia, młodzieży w wieku 18-25 lat oraz członków FAI, Touring Club lub Italia Nostra). Bilet bezpłatny: W każdą pierwszą niedzielę miesiąca, dla posiadaczy karty Cesena Card lub Romagna Visit Card oraz osób niepełnoletnich poniżej 18. roku życia. Dostępność terminów i zakup biletów można sprawdzić bezpośrednio na oficjalnym portalu https://www.coopculture.it/it/prodotti/biglietto-di-ingresso-alla-biblioteca-malatestiana-antica/
Piazza del Popolo z fontanna Masini
Piazza del Popolo w Cesenie to niesamowite odkrycie . Nie jest tak majestatyczny jak Plac Świętego Piotra ani nie skrywa zabytków na miarę katedry w Mediolanie, ale stanowi harmonijną i pełną gracji całość, która emanuje spokojem.
Plac został zbudowany za panowania Andrea Malatesty między końcem XIV a początkiem XV wieku u podnóża wzgórza Garampo, jako centralny punkt nowego miasta po splądrowaniu przez Bretończyków. Do dziś stanowi bijące serce Ceseny.
Na placu wznosi się wiele budynków, w tym ratusz i Rocchetta di Piazza, na której ścianach widnieje tablica z wyrytym słynnym tercetem, który Dante poświęcił miastu . To słynne tercyny z XXVII pieśni „Piekła” Dantego Alighieri (Boska Komedia), w których poeta opisuje Cesenę.
E quella cu’ il Savio bagna il fianco, così com’ella sie’ tra ’l piano e ’l monte, tra tirannia si vive e stato franco.
Tłumaczenie Edwarda Porębowicza „A ta, którą Savio w bok obmywa, tak jak leży między równiną a górą, między tyranią a wolnością pływa.”
Fontanna Masini
W sercu Piazza del Popolo wznosi się prawdziwy klejnot Ceseny – Fontanna Masiniego. Swój początek zawdzięcza Francesco Masiniemu, utalentowanemu i wszechstronnemu mieszkańcowi miasta, który pod koniec XVI wieku stworzył dzieło zachwycające symetrią i harmonijną formą. Fontanna, wykuta w kamieniu istryjskim i zdobiona polichromowanym marmurem, przyciąga wzrok bogactwem detali, w których woda odgrywa rolę głównego bohatera, wprawiając całą konstrukcję w życie.
Zaraz przy placu piękne historyczne schody La scalinata del Nuti które prowadza w stronę zamku.
Rocca Malatestiana: Świadek historii na wzgórzu Garampo
Wznosząca się nad centrum Ceseny twierdza to jedna z najpotężniejszych fortyfikacji w regionie Emilia-Romania. Prowadzi do niej przyjemny spacer od Piazza del Popolo, przez historyczne rampy, aż po otaczający ją park – zielone płuca miasta.
Architektura i dziedzictwo Imponująca bryła zamku, rozbudowana przez ród Malatesta, kryje w sobie Maschio (główną wieżę), Torre Femmina oraz tajemniczą sieć podziemnych przejść. Z jej tarasów w pogodne dni rozpościera się panorama sięgająca aż po wybrzeże Adriatyku. Historia miejsca jest tak fascynująca, że przyciągnęła samego Leonarda da Vinci – jako inżynier wojskowy Cezara Borgii, wielki mistrz wizytował twierdzę, doradzając przy modernizacji jej systemów obronnych.
Wskazówki dla zwiedzających
- Dziedziniec: Otwarty dla wszystkich, mieści restaurację i jest miejscem lokalnych wydarzeń.
- Zwiedzanie: Wnętrza, w tym lochy i sala tortur, dostępne są wyłącznie podczas godzinnej wycieczki z przewodnikiem.
- Logistyka: W weekendy wycieczki odbywają się co godzinę (11:00–18:00, koszt: 5 euro). W tygodniu obowiązuje wcześniejsza rezerwacja przez oficjalną stronę internetową .http://roccacesena.it/visite-guidate-rocca-cesena
Opactwo Santa Maria del Monte (Abbazia del Monte)
Położone na wzgórzu Spaziano opactwo to jeden z najważniejszych zabytków religijnych w całej Romanii. Choć znajduje się nieco poza ścisłym centrum, warto wybrać się tam na krótki, malowniczy spacer.
Historia i architektura Początki opactwa sięgają X wieku i pustelni biskupa Maura. Z czasem miejsce to stało się celem pielgrzymek, co doprowadziło do powstania kompleksu benedyktyńskiego, rozbudowywanego przez wieki m.in. przez ród Malatesta. Imponujące wnętrze świątyni zachwyca wysokością, a jego sercem jest kopuła odbudowana po trzęsieniu ziemi z XVIII wieku. Warto zwrócić uwagę na wyjątkową kolekcję ponad 700 wotywnych tabliczek (ex voto), z których najstarsze pochodzą z XV wieku – to fascynujący zapis historii i dawnych obyczajów.
Dlaczego warto tam wejść?
- Widoki: Z placu przed kościołem roztacza się panorama Ceseny i okolicznych wzgórz. W pogodny dzień widać stąd morze, szczyt Monte Titano w San Marino, a nawet wieżowce Cesenatico.
- Chiostro Grande: Wielki krużganek z bardzo fotogeniczną studnią, której mechanizm wodny przypisuje się samemu Leonardowi da Vinci.
- Klimat: Na miejscu działają biblioteka, pracownia renowacji starych ksiąg oraz tradycyjna zielarnia.
Jak dotrzeć? Najbardziej urokliwą drogą jest Via delle Scalette – brukowana ścieżka dla pieszych, która pnie się pod górę wśród zieleni. Spacer trwa około 15–20 minut i pozwala powoli wyciszyć się, zostawiając miejski zgiełk za plecami. http://abbaziadelmonte.it/
Śladami Leonarda Lucchi: „Gli Equilibristi” i atelier artysty
Tuż za Piazza del Popolo, przy via Cesuola, znajduje się jedno z najbardziej sugestywnych dzieł Leonarda Lucchi – „Gli Equilibristi” Ta wykonana z brązu rzeźba doskonale oddaje fascynację artysty lekkością: postaci dwóch atletów zdają się przeczyć grawitacji, zawieszone w powietrzu.
Odkryj zakątek artysty Spacerując dalej w głąb zaułka, dotrzesz do miejsca, gdzie znajduje się więcej rzeźb Lucchi, a nad głową dostrzeżesz tył jego prywatnego atelier. To tutaj znajduje się słynna rzeźba dziewczyny, którą widać z tarasu wychodzącego na główny plac miasta.
- Atelier można zwiedzać bezpłatnie (sprawdź godziny otwarcia na oficjalnej stronie). Jeśli będziesz mieć szczęście, spotkasz samego mistrza, który z pasją pokaz wam swój artystyczny świat.
- W mieście: Rzeźby Lucchi – zarówno te świeckie, jak i religijne – zdobią wiele punktów Ceseny, tworząc nieformalną galerię sztuki w przestrzeni publicznej.
Muzeum-Pinacoteca Comunale
Pinakoteka Miejska w Cesenie to galeria sztuki dawnej, nowożytnej i współczesnej, eksponująca obrazy na drewnie , płótnie i rzeźby od późnego średniowiecza do czasów współczesnych, głównie z regionu Emilia-Romania.
Obrazy należące do Pinakoteki zostały nabyte po okresie napoleońskim i po zjednoczeniu, ale stopniowo dodawano kolejne, głównie z Congregazione di Carità i prywatnych kolekcji w mieście.
Kolekcja miejska kształtowała się w ten sposób między XIX a XX wiekiem, ale dopiero niedawno, po kilku relokacjach po pierwszej instalacji w 1883 roku w niektórych pomieszczeniach Biblioteki Malatestiana, znalazła stałą siedzibę wystawową w dawnym klasztorze San Biagio w 1984 roku.
Wystawiane dzieła pochodzą z okresu od XV wieku do czasów współczesnych i oferują panoramę lokalnej sztuki, wzbogaconą o ważne dzieła o znaczeniu krajowym.
Inne atrakcje w Cesenie
-Jednym z nich jest most Ponte Vecchio w Cesenie ma ponad 2 tysiące lat i nadal przejeżdżają nim pojazdy.Znajduje się tuż za centrum miasta. Z mostu można rozpocząć przyjemny spacer wzdłuż rzeki Savio lub zatrzymać się na drinka w małej kawiarni tuż poniżej.
-Spacerując po centrum miasta, koniecznie trzeba zajrzeć do katedry San Giovanni Battista.
-„Linoskoczki” Leonarda Lucchiego.Zaledwie kilka kroków od piazza del Popolo znajdziemy brązowe posągi Vicolo Cesuola, znajdujące się tuż na schodach łączących ulicę z głównym placem miasta, stworzone przez ceseńskiego artystę Leonarda Lucchiego.
Instalacja przedstawia dwoje linoskoczków, mężczyznę i kobietę, którzy z magią i elegancją przywołują świat cyrku. Jeden z mężczyzn napina linę – a właściwie poręcz schodów – podczas gdy druga kobieta balansuje na niej, trzymając w dłoni sztangę.
To nie jedyne rzeźby Lucchiego w mieście: jego obecność jest odczuwalna również na innych ulicach i placach Ceseny, ozdobionych dziełami artysty.
Ciekawostki
Największy manuskrypt na świecie.
W Cesenie znajduje się „Heroiczny Manuskrypt”, który został wpisany do Księgi Rekordów Guinnessa jako największy manuskrypt na świecie. Ma on 2,1 metra wysokości i 1,4 metra szerokości (po rozłożeniu), waży 200 kg i zawiera historię miasta oraz Biblioteki Malatestiana w 20 rozdziałach. Jego stworzeniem zajęło się ponad 2200 mieszkańców.
Cesena bywa nazywana „Miastem Trzech Papieży”,
W rzeczywistości odnosi się to przede wszystkim do dwóch papieży, którzy urodzili się w tym mieście:
Pius VI (Giovanni Angelo Braschi, urodzony w Cesenie w 1717 roku)
Pius VII (Gregorio Luigi Barnaba Chiaramonti, urodzony w Cesenie w 1742 roku)
Trzecim papieżem często wiązanym z Ceseną jest Benedykt XIII (Pietro Francesco Orsini), który – choć nie urodził się w Cesenie – pełnił tam funkcję biskupa w latach 1675–1680, zanim został wybrany na papieża. Stąd bierze się potoczny przydomek miasta jako „miasta trzech papieży”.
Polski ślad w bibliotece Malatesta.
Napis na tablicy Polonia(Polska ) czci jedno ze zwycięstw Napoleona I w Europie.znajduje się na półpiętrze wchodząc do biblioteki .
,,ANNO M. DCCC. VI. QVO BORVSSIA SVBACTA POLONIA. A. SERVITVTE. LIBERATA…,,W roku 1806, kiedy Prusy zostały podbite, a Polska wyzwolona z niewoli…
W 1806 roku w wyniku wojen Napoleona z IV Koalicją ziemie polskie zostały wyzwolone spod pruskiego panowania, co doprowadziło do zwycięskiego powstania wielkopolskiego, ogłoszenia zrywu narodowego i ostatecznie stworzenia Księstwa Warszawskiego
Gdzie zjeść w Cesenie?
W Cesenie warto szukać lokalnych smaków, takich jak słynne cappelletti w bulionie. Oto nasze rekomendacje:
Jak to bywa we Włoszech przed posiłkiem dobrze jest najpierw pójść na na aperitivo dla poprawienia apetytu polecamy plac piazza del Popolo z widokiem na piękna fontannę .
- Ristorante Cerina (Borgo San Vittore): Historyczna trattoria poza centrum. Koniecznie spróbuj „canolo” – smażonego cannelloni z ragù i beszamelem, które jest wizytówką lokalu od 1965 roku. Uwaga: wymaga dojazdu samochodem.
- Brodino (Centrum): Nowoczesny sklep z makaronem i mała restauracja tuż za Piazza del Popolo. Idealne miejsce na degustację świeżych wyrobów. Wymagana rezerwacja.
- Osteria Michiletta (Centrum): Kameralne miejsce w sercu miasta, serwujące kuchnię tradycyjną w nowoczesnym wydaniu. Elegancko, ale przystępnie cenowo. Zalecana rezerwacja.
- Piadina Stefana i Mascia: Najlepszy wybór na szybką, autentyczną piadinę lub crescione na wynos w uczciwych cenach.
Jak dojechać do Ceseny i biblioteki
Pociągiem
Do Biblioteki Malatestiana można również dotrzeć pieszo z dworca kolejowego w Cesenie w około 15 minut. Alternatywnie można wsiąść do autobusu linii nr 5 (kasa biletowa przed dworcem), który dowiezie Państwa do biblioteki w zaledwie kilka minut (przystanek „Papa”).
Samochodem
Z autostrady A14 należy zjechać zjazdem „Cesena” lub „Cesena Nord” i kierować się drogowskazami do Cesena Centro, gdzie znajduje się Biblioteka Malatestiana.
Samochód można zaparkować na jednym z płatnych parkingów w mieście.
-Mapa parkingów.
Gdzie parkować?
Podajemy link do parkingów https://www.comune.cesena.fc.it/articoli/mappa-dei-parcheggi/
(C) -InfoBolonia Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, przetwarzanie i rozpowszechnianie tekstów oraz zdjęć bez zgody autora jest zabronione. Możesz natomiast udostępnić bezpośrednio ze strony nasze artykuły za pomocą przycisków.
Przeczytaj także
Jedna odpowiedź na “Uroki Ceseny i pierwsza publiczna biblioteka Europy -z PODKASTEM”