Śladami Polaków w Bolonii: Od Kopernika do gen. Andersa.

TORRE PRENDIPARTE polskie slady w bolonii

Bolonia i Polska mają ze sobą wspólnego o wiele więcej, niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka. Polskie ślady widoczne już od czasów średniowiecza po czasy współczesne.Od najstarszego uniwersytetu w Europie po pamięć o żołnierzach, którzy przynieśli wolność Bolonii

Mikołaj Kopernik

Pomnik Kopernika w Palazzo POGGI

W 1496 roku Mikołaj Kopernik rozpoczął studia prawnicze na  Uniwersytecie w Bolonii.

Na via Zamboni znajdują się różne wydziały Uniwersytetu w Bolonii min. główna siedziba Uniwersytetu w budynku Palazzo Poggi na via Zamboni 33 .W tym miejscu znajduje się również ,  Museum Palazzo Poggi 

Na parterze znajdziemy pomnik Kopernika wejdziemy tu bezpłatnie.

MIKOŁAJ KOPERNIK
Polak
W TYCH CZCIEGODNYCH MURACH ROZPOCZĘŁY SIĘ STUDIA PRAWA I NAUK O NIEBIE, A ON SAM ROZMYŚLAŁ NAD NOWYMI PRAWAMI ASTRONOMII, KTÓRE KAŻĄ SŁOŃCU STANĄĆ W MIEJSCU I WYZNACZAJĄ BIEGI ZIEMI I GWIAZD.
Ten pomnik ku czci chwalebnego syna odrodzonej ojczyzny, z inicjatywy przyjaciół Polski, został wzniesiony i odsłonięty w październiku 1936 roku.

Tablica poświęcona Kopernikowi

Tuż przed wejściem do muzeum na pierwszym pietrze ujrzymy tablice poświęconą naszemu astronomowi .

kopernik tablica w Bolonii
AnetaMalinowskaART

Na trzecim piętrze natomiast, znajduje się  bardzo interesujące muzeum Museo della Specola o charakterze muzeum astronomiczego, (wejście odpłatne) Wizyta kończy się wejściem do obserwatorium i na taras widokowy. Tuż przy samych schodach , które prowadza na taras moje odkrycie -pomnik a dokładniej gipsowy model Kopernika w szklanej gablocie .Niewiele na ten temat jest podane na polskich forach oto co udało mi sie znaleść we włoskim katalogu dóbr kulturalnych

Gipsowy model (80cm) Mikłaja Kopernika dzieło Żarnower Teresy (1897-1949)

Naszym wielkim zaskoczeniem było odkryć ten nieznany światu Model rzeźby kopernika. Składa się ze spiralnej podstawy architektonicznej zwieńczonej schodami, projekt inspirowany pomnikiem Trzeciej Międzynarodówki Władimira Tatlina. Postać Astronomia została umieszczona na górze ze wzrokiem zwróconym ku niebu.

kopernik pomnik w Bolonii
AnetaMalinowskaART

Model został udokumentowany w 1943 roku w pracowni w Montrealu przez dziennikarkę Halinę Korsak. Po śmierci artystki Janet i Arturo Abramowiczowie podarowali model Guido Hornowi D’Arturo, który zdeponował go w muzeum Specola w Bolonii , o czym świadczy dołączona notatka znaleziona w pudełku wraz z dziełem.

gipsowy-model-Kopernika-w-Bolonii

Do dziś pozostał tylko model, z którego nigdy nie został wykonany pomnik

Pamiątkowa Tablica na Via Galliera 65

Przy tej ulicy znajduje się tablica upamiętniająca pobyt Kopernika w mieście

Pomimo studiòw z zakresu prawa Mikołaj Kopernik interesował się astronomia .jednym z ważnych wydarzeń w jego zyciu w tym okresie było poznanie badacza tej nauki Dominica Mari Novary (1454-1504)…Na zdjęciu fragment budynku ,w którym mieszkał d.M .Novara w Bolonii ,i tablica na nim informujaca o tym ;zdaniem J.Retyka M. Kopernik był nie tyle uczniem ,co raczej pomocnikiem ,a nawet -według M.Chachaja- ,,obserwując dyskusje na temat Novary jako nauczyciela, można odnieść wrażenie , ze boloński astronom i astrolog stal sie szerzej znany jedynie dzięki swojemu wybitnemu uczniowi sława spłynęła z ucznia na nauczyciela,, cytat z książki Zbigniewa Grochowskiego -Mikolaj Kopernik (1473-1543) 550 zadań i rozwiązań w 550 rocznice urodzin

Napis na tablicy

„W tym miejscu, gdzie stał dom Dominika Marii Novara, profesora czcigodnej uczelni bolońskiej.

Mikołaj Kopernik.

matematyk i astronom polski, który miał zrewolucjonizować koncepcję wszechświata, dokonał w latach 1497–1500, razem z owym mistrzem, wspaniałych obserwacji niebios. W pięćsetną rocznicę jego urodzin Miasto, Uniwersytet, Akademia Nauk Instytutu Bolonii, Polska Akademia Nauk

umieścili

1473 1973

Adam Mickiewicz

Tablica pamiątkowa z imieniem Adama Mickiewicza znajduje się na via Zamboni 9 gdzie miała swoją pierwszą siedzibę Akademia Literatury i Historii Polskiej i Słowiańskiej, powstała w 1879 r. (Accademia Adamo Mickiewicz di Letteratura e Storia Polacca e Slava). W 1885 roku jednym z jej wykładowców był poeta Teofil Lenartowicz. 

„W tym miejscu miała swoją pierwszą
siedzibę Akademia Literatury i Historii Polskiej i Słowiańskiej
im. Adama Mickiewicza, ufundowana w Bolonii w 1879 r.,,

Bolonia adam Mickiewicz tablica

Polski Cmentarz Wojenny

Tuż przy Bolonii w San Lazzaro di Savena znajduje się Polski Cmentarz Wojenny , powstał z inicjatywy ówczesnego dowódcy 2 Korpusu Polskiego gen.Władysława Andersa.Dojedziemy tam autobusem nr.19 z centrum Bolonii dojazd ok. 10,15 min.-wysiąść na przystanku na via Cracovia.Jest największym z czterech cmentarzy 2. Korpusu Polskiego we Włoszech. Spoczywa tu 1432 żołnierzy polskich poległych w walkach na Linii Gotów, w Apeninie Emiliańskim i w bitwie o Bolonię.

Pomnik gen.Władysława Andersa

Pomnik gen.Władysława Andersa w parku ,,giardino Anders,, na viale Felsina na peryferiach miasta .Jest to miejsce bardzo mało znane Polakom .Pomnik został postawiony w 1995 roku w 50 rocznicę wyzwolenia Bolonii. Warto także przypomnieć ,że jest to dzieło znakomitego polskiego rzeźbiarza Igora Mitoraja.

pomnik-andersa-w-Bolonii-Mitoraj-
AnetaMalinowskaART

Polskie herby w najstarszym uniwersytecie Europy Archiginnasio

Znajdziemy tu  polskie herby dawnych studentów jak np.Herb Samuela Łaszcza ,Wincentego Kadłubka, Andrzeja Krzyckiego, Wojciecha Oczko , Jana Wysockiego ,Marcina Gruszczyńskiego .

,,Studia w Bolonii były przede wszystkim elementem kariery kościelnej.
Spośród 21 doktorów tylko 4 osoby zdecydowały się na karierę świecką.
Zazwyczaj też na studia wybierały się osoby, które już posiadały jakąś kościelną prebendę. Uzyskanie doktoratu dawało zatem perspektywę dalszej,
bardzo obiecującej zazwyczaj kariery. Spośród 21 zidentyfikowanych doktorów najwięcej pochodziło z Wielkopolski (9), potem z Małopolski (4),
z ziemi sieradzko-łęczyckiej (4), Mazowsza (2), Rusi (1) i Warmii (1). Warto
też odnotować, że dużym powodzeniem wśród polskich doktorów cieszył
się profesor Antonio „de Sancto,,

WYKAZ POLAKÓW WYPROMOWANYCH
NA UNIWERSYTECIE W BOLONII W DRUGIEJ POŁOWIE XV W.znajdziecie w kwartalniku historycznym Stanislawa A.Sroki

https://ruj.uj.edu.pl/server/api/core/bitstreams/54682abb-b704-4472-853e-c6712d8e70f3/content

Marcin Gruszczyński (30 IV 1455)

Tablica pamiątkowa poświęcona żołnierzom 2. Korpusu Polskiego-porta Maggiore

,,Porta Maggiore,, Na XIII-wiecznej miejskiej bramie w 35 rocznicę wyzwolenia miasta władze Bolonii umieściły tablicę pamiątkową poświęconą żołnierzom 2. Korpusu Polskiego, którzy wczesnym rankiem 21 kwietnia 1945 r. wkraczali do Bolonii właśnie tą bramą.

PRZEZ TĘ BRAMĘ,
RANKIEM 21 KWIETNIA 1945 ROKU,
WKROCZYŁY ODDZIAŁY
2. KORPUSU POLSKIEGO,
KTÓRE PRZYCZYNIŁY SIĘ
DO WYZWOLENIA BOLONII
I KTÓRYM BURMISTRZ DOZZA
OŚWIADCZYŁ:
„OBEJMUJĄC URZĄD
W MOMENCIE WYZWOLENIA MIASTA,
ZAŚWIADCZAM,
ŻE WOJSKA
2. KORPUSU POLSKIEGO,
PO ZACIEKŁEJ BITWIE
PRZECIWKO NIEMCOM,
WYZWOLIŁY MIASTO BOLONIĘ
O GODZINIE 6:00 DNIA 21 KWIETNIA 1945 ROKU”.

W XXXV ROCZNICĘ
WYZWOLENIA MIASTA
GMINA BOLONIA
UMIEŚCIŁA

Tablica poświęcona pamięci Żołnierzy 2 Korpusu Polskiego na piazza Maggiore

Tablica została uroczyście zainaugurowana 24 kwietnia 2025r. w 80 rocznicę wyzwolenia Bolonii przy głównym placu Piazza Maggiore

PAMIĘCI ŻOŁNIERZY 2. KORPUSU POLSKIEGO

WYZWOLICIELI BOLONII

W IMIENIU CALEJ LUDNOŚCI MIASTA POZDRAWIAM ODDZIAŁY POLAKÓW OSWOBODZICIELI, KTÓRZY PIERWSI WESZLI DO BOLONI O ŚWICIE TEGO WIELKIEGO DNIA PREZYDENT MIASTA GIUSEPPE DOZZA, 21 KWIETNIA 1945 ROKU

W OSIEMDZIESIĄTĄ ROCZNICĘ TEGO WYDARZENIA URZĄD MIASTA BOLONII WŁADZE RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ RODZINY ŻOŁNIERZY 2. KORPUSU POLSKIEGO 21 KWIETNIA 2025 ROKU

Polskie ślady na cmentarzu Certosa

Monumentalny cmentarz Certosa.*Via della Certosa, 18 .W samym centrum cmentarza znajduje sie ogromna kostnica poświęcona poległym partyzantom (ponad 3000 szczątek z I wojny światowej), zaprojektowana przez architekta Piero Bottoni ożenionego z Polką, Stellą Korczyńską, która wraz z Genni Wiegmann Muccim zaprojektowali a następnie wykonali rzeźbę dla poległych partyzantów.(zdjęcie nr 1 ) Rzeźba  została umieszczona tuż przy grobowcu poległych żołnierzy w 1959.Pochowani na tym cmentarzu Polacy /Józef Grabiński (1771- 1845) generał brygady armii Księstwa Warszawskiego, generał dywizji armii włoskiej i premier Tadeusz Matuszewicz (1765-1819)

Wśród wielu zabytkowych grobowców znajduje się min. Cella Grabinski, imponująca kaplica grobowa poświęcona polskiemu generałowi Giuseppe Grabińskiemu.Ta obszerna kapliczka poświęcona jest polskiemu generałowi Józefowi Grabinskiemu i jego spadkobiercom. Odegrał on kluczową rolę w historii Bolonii na początku XIX wieku, zarówno pod względem patriotycznym, jak i politycznym oraz gospodarczym. Nie powinno więc dziwić, że znajduje się tu ogromna rzeźba z marmuru przedstawiająca jego postać, dzieło Carlo Chelli z Carrary, ucznia i współpracownika Cincinnato Baruzziego. Kaplica i portret to dwa wyjątkowe przykłady w Certosie, zarówno pod względem rozmiarów, jak i znacznego wykorzystania marmuru. Rzeźba i kapliczka powstały długo po śmierci Grabinskiego, która nastąpiła w 1843 roku, a za ukończone uznano je dopiero w 1861 roku. Za całościowy projekt odpowiada Giuseppe Mengoni (1829-1877), który mieszkał w Bolonii i został poproszony o wykonanie również projektu dla Cassa di Risparmio. Zmarły został tu uhonorowany poprzez przedstawienie go w stroju godnym bohatera starożytnego Rzymu. Portret, choć wierny, jest również idealizujący, ponieważ przedstawia go w kwiecie wieku, a nie jako osobę starszą, tuż przed śmiercią.

Muzeum Pamięci i Wolności

Muzeum Pamięci i Wolności ,,Museo Memoriale della Libertà.,,Znajduje się już obok Polskiego Cmentarza Wojennego.W muzeum znajduja sie przedmioty oraz zdjęcia di Edo Ansaloni ,który to był pierwszym świadkiem wyzwolenia Bolonii ,jego ponadczasowe ujęcia z dnia 21 kwietnia 1945 roku ukazują pierwszych polskich żołnierzy II Korpusu Armii pod dowództwem generała Andersa, którzy wkroczyli do Bolonii od Porta Mazzini wzdłuż Strada Maggiore, aż do Piazza Maggiore.W muzeum oprócz zdjęć i predmiotów znajdują się cywilne i wojskowe środki transportu z tamtych czasów oraz czołgi i armaty

Na ostatnim zdjęciu syn Edo Ansaloni ,Arturo Ansaloni

Polskie Nagrobki w Bazylice Św.Dominika

Bazylika Św.Dominika /Basilica di San Domenico. W krużganku kościoła znajdują się ᴘᴏʟꜱᴋɪe ɴᴀɢʀᴏʙᴋi ᴢ Хɪɪɪ ɪ xɪᴠ ᴡɪᴇᴋᴜ. ᴡ ᴛʏᴍ ɴᴀɢʀᴏʙᴇᴋ ᴀʀᴄʏʙɪꜱᴋᴜᴘᴀ ᴍᴀʀᴄɪɴᴀ ᴘᴏʟᴀᴋᴀ.Dziś tablica znajduje się w kościele i niestety nie jest widoczna zasłaniają ją kościelne organy .Jest to tablica poświęcona polskiemu zakonnikowi ,lekarzowi papieży Marcinowi Polakowi z Opawy( Martino da Opavia) ,który przybył tu w XIII wieku z Gniezna i tutaj też zmarł w 1278 roku. foto nr.1

  • Inna tablica w krużganku kościoła dziś jest mało czytelna jednak widnieje jeszcze napis wskazujacy na to ,że został tu pochowany polski szlachcic i profesor foto nr.2
  • Tuż obok także w krużganku znajduje się następna dobrze zachowana tablica ,której napis mówi nam o tym ,że w tym miejscu przechowywane są kości polskiego profesora Uniwersytetu bolońskiego Erasma z Krakowa ,który prawdopodobnie został tu pochowany.Kiedyś własnie w krużgankach kościołów chowano profesorów Uniwersytetu bolońskiego ,który jest najstarszym Uniwersytetem Świata Zachodniego, został założony w 1088 roku. foto nr.3

Także nazwy niektórych ulic w Bolonii brzmią rodzinnie –

-plac Piazza Adam Mickiewicz ,

-via Giuseppe Grabiński ,

-via Cracovia (San Lazzaro di Savena naprzeciwko Polskiego Cmentarza Wojennego.)

(C) -InfoBolonia Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, przetwarzanie i rozpowszechnianie tekstów oraz zdjęć bez zgody autora jest zabronione. Możesz natomiast udostępnić bezpośrednio ze strony nasze artykuły za pomocą przycisków.

Zostaw odpowiedź

Odkryj więcej z Bolonia -Emilia Romania -blog-informacje-biznes -współpraca

Zasubskrybuj już teraz, aby czytać dalej i uzyskać dostęp do pełnego archiwum.

Czytaj dalej