Lista Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO
1.W 2006 roku Bolonia została uznana przez UNESCO za Miasto Kreatywnej Muzyki, prestiżowe wyróżnienie, które celebruje bogatą tradycję muzyczną i tętniącą życiem scenę współczesności.W rzeczywistości między XVII a XIX wiekiem Bolonia była celem podróży największych muzyków Europy: Mozart, Liszt, Mendelssohn, potem Farinelli, Rossini i Donizetti wybrali ją jako swój dom na krótsze lub dłuższe okresy swojego życia. Dziś miasto wciąż żyje tradycjami z przeszłości i przyciąga muzyków z całego świata.Oprócz tego, że jest kolebką wybitnych artystów współczesnej muzyki pop (takich jak Andrea Mingardi, Francesco Guccini, Lucio Dalla, Gianni Morandi, Luca Carboni, Cesare Cremonini).Bolonia jest teraz siedzibą prestiżowej Orkiestry Mozarta, założonej w 2004 roku przez Maestro Claudio Abbado .Powstały tu liczne miejsca poświęcone sztuce melodycznej jak np. Międzynarodowe Muzeum i Biblioteka Muzyki, Muzeum Komunikacji im. G. Pelagalli i Oratorium San Colombano, w której znajduje się kolekcja instrumentów muzycznych Maestro Luigiego Ferdinando Tagliaviniego.
Biblioteka i Muzeum muzyczne na Strada Maggiore
Festiwal La Strada del Jazz
Odbywa się co roku we wrześniu, a jego pierwsza edycja miała miejsce w 2011 roku
Od końca lat 50. Bolonia jest Europejską Stolicą Jazzu dzięki Międzynarodowemu Festiwalowi z ideii Alberto Albertiego, a w ciągu roku jest animowana przez liczne festiwale, od muzyki klasycznej po współczesną.Przez długi czas Via Caprarie/Orefici była skrzyżowaniem międzynarodowego jazzu w Bolonii, dzięki obecności Disclubu Alberta Albertiego pod numerem 3. Od końca lat 50. do połowy lat 70. Bolonia była popularnym miejscem dla miłośników jazzu. Miasto gościło szesnaście edycji jednego z pierwszych i prawdopodobnie najważniejszych europejskich festiwali jazzowych, zorganizowanego przez Alberta Albertiego. Na scenach miejskich teatrów, a nawet w Palazzo dello Sport, występowały największe gwiazdy w historii jazzu.
La Strada del Jazz to nie tylko stała instalacja w chodniku, ale przede wszystkim coroczny, darmowy festiwal muzyczny, który odbywa się we wrześniu w historycznym centrum Bolonii (w rejonie dzielnicy Quadrilatero i na Piazza Maggiore).
Oto co składa się na to wydarzenie:
- Uroczyste odsłonięcie gwiazdy: Kulminacyjnym punktem imprezy jest oficjalne wmurowanie w nawierzchnię Via degli Orefici nowej marmurowej tablicy upamiętniającej zasłużoną postać świata jazzu.
- Koncerty na żywo: Występy jazzowe, swingowe i bluesowe odbywają się na otwartej przestrzeni, w tym na głównym placu miasta (Piazza Maggiore) oraz w kultowych bolońskich klubach i restauracjach (np. Cantina Bentivoglio czy Bravo Caffè).
- Parady i taneczne show: Przez historyczne uliczki przechodzą mobilne orkiestry (Street Dixieland Jazz Band) w akompaniamencie tancerzy swingowych (Bologna Swing Dancers).
- Notte Bianca(biała noc) del Jazz: Koncerty trwające do późnych godzin wieczornych.
Festiwal co roku przyciąga tłumy fanów muzyki, łącząc wspomnienia o dawnej świetności bolońskiego jazzu z radosnym świętowaniem na ulicach miasta.
Bolońska Aleja Sław
Wśród marmurowych płyt można natknąć się na nazwiska, które ukształtowały historię światowej muzyki.
Scena jazzowa Hollywood Boulevard w Bolonii co roku wzbogacała się o wielkie gwiazdy, począwszy od 2011 roku z Chetem Bakerem, kontynuując w 2012 roku z Milesem Davisem i Lucio Dalla, w 2013 roku z Ellą Fitzgerald i Henghelem Gualdim. W 2014 roku z Duke’iem Ellingtonem i Theloniousem Monkiem. W 2015 roku z Sarah Vaughan i Dizzym Gillespie. W 2016 roku z Dexterem Gordonem i Cedarem Waltonem. W 2017 roku z Maxem Roachem. W 2018 roku z Charlesem Mingusem; w 2019 roku z Gerrym Mulliganem. W 2020 roku z Gato Barbieri, w 2021 roku z Bennym Goodmanem, w 2023 roku z Billem Evansem, w 2024 roku z Amedeo Tommasim i Jimmym Villottim, w 2025 roku z Artem Blakeyem.
Najbardziej poruszającym elementem tej ulicy dla mieszkańców jest jednak wyróżnienie dedykowane bolońskiemu artyście – Lucio Dalla .Strada del Jazz i miasto Bolonia poświęciły mu dużą gwiazdę, w samym sercu Via Orefici. Aby podkreślić, że na zawsze pozostanie w centrum serc wszystkich bolońskich miłośników jazzu i muzyki.Jego rzeźba znajduje sie na placu piazza Cavour , Lucio spogląda na swój rodzinny dom .Natomiast na piazza dei Celestini dom gdzie mieszkał jeszcze przed śmiercią i tuż przy jego balkonie ujrzymy instalacje przedstawiajacą muzyka.
Dalla, zanim stał się ikoną włoskiej piosenki, zaczynał swoją drogę artystyczną właśnie od jazzu jako utalentowany nastoletni klarnecista (grający m.in. w słynnej Rheno Dixieland Band wspólnie z Pupim Avatim). Jego gwiazda w sercu Via degli Orefici to dla mieszkańców i fanów coś więcej niż pamiątka – to symbol artysty, który do końca pozostał wierny muzycznej wolności i swojej małej ojczyźnie-Bolonii.
via Orefici to bardzo urokliwa uliczka
Spacerując po historycznym centrum Bolonii, łatwo poczuć się jak na planie filmowym. Wystarczy jednak spuścić wzrok na elegancką, kamienną nawierzchnię w okolicach Via degli Orefici i Via Caprarie, by odkryć, że miasto ma swoją własną wersję hollywoodzkiej Alei Sław.o tutaj znajduje się La Strada del Jazz – wyjątkowa posadzka pełna wmurowanych w trotuar gwiazd. Projekt powstał, aby upamiętnić złote lata bolońskiego jazzu i legendarnego festiwalu, który między końcem lat 50. a połową lat 70. przyciągał do miasta największe światowe sławy.
Bolonia, stolicą arkad
Te niezwykłe budowle Bolonii kryją się pod wieloma nazwami – możemy je nazywać podcieniami, arkadami lub portykami.
– Nie ma drugiego miasta na świecie, które ma tyle arkad, co Bolonia.Portyki Bolonii są wyjątkowe.Stanowią one ważne dziedzictwo architektoniczne i kulturowe miasta i są jego symbolem wraz z licznymi wieżami.W sumie arkady mierzą 42 kilometry długości tylko w samym centrum, i sięgają one aż 62 kilometrów wraz z arkadami poza centrum miasta .
Arkady UNESCO
Ze względu na swoje znaczenie artystyczne i kulturowe arkady bolońskie zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w lipcu 2021 r. Czyż nie są piękne?Wieczorową porą otulone ciepłym światłem są jeszcze bardziej urokliwe.Nawet jeśli pada deszcz można spacerować i nie zmoknąć .
Do UNESCO weszło 12 odcinków -Identyfikujący element miasta Bolonii. To punkt odniesienia dla zrównoważonego miejskiego stylu życia, w którym przestrzenie religijne i obywatelskie oraz domy wszystkich klas społecznych są doskonale zintegrowane.
Na liście nie znalazły się wszystkie portyki ale tylko 12 odcinków wraz z niektórymi obiektami „identyfikujących Bolonię”:
1.Modlitewny portyk San Luca (najdłuższy na świecie, aż do wzgórza Colle della Guardia)
1. Portyk San Luca (1194–1765) – Historia portyku San Luca jest ściśle związana z kultem mieszkańców Bolonii wobec świętego obrazu Najświętszej Maryi Panny, przechowywanego w sanktuarium na szczycie Monte della Guardia. W 1717 roku po raz pierwszy Madonnę przeniesiono w procesji pod portykiem. Od XVIII wieku do dnia dzisiejszego nie przeprowadzono żadnych znaczących zmian w układzie portyku na zboczu wzgórza, poza konserwacją i utrzymaniem jego struktury, zachowując jego wygląd i funkcję. W 2019 roku rozpoczęto gruntowny projekt renowacji, finansowany ze środków Ministerstwa Dziedzictwa Kulturowego i Aktywności Kulturowej.
2.Mieszkalne portyki Santa Caterina (ul. Santa Caterina i ul. Saragozza)
Ulica Santa Caterina (1296) – Pierwsza wzmianka o pochodzeniu nazwy pochodzi z 1296 roku. Do tego czasu domy z drewnianym portykiem architrawowym uważano za „budynki drugorzędne”, czyli o niewielkiej wartości historycznej i urbanistycznej. Portyk znajduje się tylko po jednej stronie ulicy.
Te podcienia należą do skromniejszych budynków mieszkalnych – dawnych domów robotniczych i ludowych, które składały się z niewielkich wnętrz. Zachowały one swój pierwotny układ typologiczny i strukturalny, co było możliwe dzięki temu, że otaczająca je społeczność do dziś zachowała swój tradycyjny, robotniczo-rzemieślniczy charakter i nie uległa procesom gentryfikacji.
Belkowe portiki przy ulicy Santa Caterina stanowią rzadki i cenny ślad jednego z najstarszych układów urbanistycznych wytyczonych na dawnych terenach klasztornych w dynamicznie rozwijającej się średniowiecznej Europie. Te delikatne, podatne na zniszczenia konstrukcje przetrwały XIX- i XX-wieczne wyburzenia oraz przebudowy tej części miasta, a w 1970 roku zostały pieczołowicie odrestaurowane w ramach słynnego Planu Ochrony Historycznego Centrum Bolonii. Od tamtej pory są one uznawane w świecie za wzorowy przykład troski o historyczną zabudowę mieszkalną.
W skład tego kompleksu wchodzi cała autentyczna struktura średniowiecznego kwartału. Zarówno same podcienia, jak i przylegające do nich od tyłu parcele nieprzerwanie od wieków pełnią funkcję skromnych domów mieszkalnych. Typowe dla epoki gotyku wąskie budynki rozszerzają się ku górze nad ulicą, co pozwalało zwiększyć przestrzeń użytkową na wyższych kondygnacjach.
Portyk działa tu jako swoista strefa przejściowa – rodzaj bufora łączącego ulicę z lokalami usługowymi na parterze oraz z ukrytymi w głębi dziedzińcami. Relacje te pozostają w pełni czytelne i widoczne do dzisiaj.
3.Baraccano z pobliskimi portykami
Portici del Baraccano (XV wiek) – stanowią część kompleksu monumentalnego Baraccano, w którego skład wchodzi konserwatorium Baraccano. Zwrócone są w stronę Via Santo Stefano długim portykiem, zwieńczonym wysokim sklepieniem z XV wieku. Charakterystyczne kapitele portyku zdobią rogi obfitości, liście akantu, zwierzęta i cherubiny, którym towarzyszą herby Bentivoglio, pochodzące z czasów powstania budynku.
4.Handlowe portyki Pavaglione i dei Banchi (wraz z placem Piazza Maggiore)
Portyki handlowe Pavaglione i Piazza Maggiore (XV wiek) Piazza Galvani, Piazza Maggiore oraz portyki Banchi i Pavaglione charakteryzowały się od średniowiecza miejskim systemem handlowym, który przetrwał do dziś. Nadal rozwijają one również silne zainteresowanie kulturalne, instytucjonalne i usługowe dla miasta. Pod koniec XIX wieku pod arkadami, wśród najsłynniejszych zabytkowych sklepów, znajdowały się Caffè del Pavaglione i księgarnia Zanichelli, miejsce spotkań poety Giosuè Carducciego. Obecnie najważniejszym budynkiem jest Biblioteka Archiginnasio, dawna biblioteka uniwersytecka. Mieści się tam również muzeum archeologiczne.
5.Ulica z podcieniami na via Galliera
Ulica Galliera z portykami. Do końca XIX wieku Via Galliera służyła jako północna droga dojazdowa do centrum miasta, dlatego ówczesna szlachta uważała ją za symbol prestiżu i przywileju, pozwalającą jej budować tu swoje rezydencje. Słynne są portyki Palazzo Ghisilardi i Palazzo Dal Monte. Do XIX wieku Via Galliera była najznamienitszą ulicą Bolonii, obowiązkowym szlakiem dla wszystkich przybyszów wjeżdżających od północy. Następnie, wraz z reformą toponimiczną w latach 1873-78 i powstaniem Via dell’Indipendenza, Via Galliera została zwężona do obecnej długości i podzielona na dwa odcinki, tworząc obecną Via Manzoni.
6.Portyki Uniwersytetu i Akademii
Akademickie portyki Via Zamboni (XVI–XX wiek). Ta ulica jest symbolem najstarszego uniwersytetu w świecie zachodnim. Jej dawna nazwa brzmiała Strada San Donato, a siedziba uniwersytetu została założona w 1088 roku. Dzięki obecności tego starożytnego uniwersytetu Bolonia zyskała przydomek „Bolonia Uczona”.
7.Portyki przy ulicach Cavour, Farini i Minghetti
to niewątpliwe najpiękniejsze podcienie Bolonii.Ten obszar obejmuje imponujące budynki z podcieniami otaczające place Cavour i Minghetti. Nawet po zjednoczeniu Włoch w Bolonii nadal wznoszono arkady zarówno w obiektach publicznych, jak i prywatnych, projektując je zgodnie z zasadami architektury oraz średniowiecznymi regulacjami miejskimi. W większym stopniu niż w jakiejkolwiek innej strefie dziewiętnastowiecznej rewitalizacji historycznego centrum, rejon ten ukazuje nową interpretację tradycyjnego portyku opartą na utrwalonych wzorcach. Dostosowano je wówczas do ówczesnych potrzeb społecznych i nowoczesnego stylu życia, zachowując jednocześnie nierozerwalną więź z historią.
Szczególnie strefa prestiżowych instytucji finansowych i handlowych, wzniesionych wzdłuż nowoczesnej osi ulicy Farini, stała się kluczowym węzłem architektonicznym o wyraźnie historyzującym charakterze. Podcienia zyskały tam elegancki, burżuazyjny ton, wyraźnie odróżniający je od otoczenia, i stały się wzorem dla projektowania zadaszonych dzielnic handlowych w dziewiętnastowiecznych miastach Europy.
Najwybitniejszym i najpiękniejszym przykładem tego nurtu są spektakularne portiki należące do palacu Banku Włoch (Banca d’Italia), zlokalizowanego przy placu Cavour. Ich sklepienia kryją jedyny w swoim rodzaju w całym mieście, w całości afreskowany układ malarski. Dzieła te, stworzone przez malarza Gaetano Lodiego w duchu renesansowego odrodzenia i wzorowane na słynnych motywach groteskowych Rafaela, zachwycają bogactwem detali. W kasetonach i polichromiach sufitowych artysta przedstawił sceny historyczne, wybitne postacie nauk i sztuki oraz kluczowe wydarzenia związane z niedawnym zjednoczeniem państwa włoskiego, tworząc unikalną, nasyconą patriotyczną i kulturową symbolikę galerię pod gołym niebem.Bogato zdobione polichromie i kasetony sufitowe w niezwykły sposób przeplatają uniwersalne motywy dekoracyjne z bogatą symboliką narodową, utrwalając na ścianach chwalebną historię oraz kluczowe momenty zjednoczenia Włoch.Wszystko zaczyna sie jednak od biblijnego początku…
Biblijny początek: Sceny takie jak stworzenie człowieka, Adam i Ewa czy historia Kaina i Abla pojawiają się w mniejszych medalionach wplecionych w ornamentykę (groteski). Symbolizują one początek dziejów ludzkości, stanowiąc uniwersalny fundament i punkt wyjścia dla całej wielkiej osi czasu.Biblieski początek ludzkich dylematów: O ile Adam i Ewa symbolizują sam początek ludzkości, o tyle historia Kaina i Abla reprezentuje pierwsze dramatyczne wybory moralne, grzech, relacje międzyludzkie oraz początki dziejów społecznych i cywilizacyjnych człowieka.
Rozwiniecie historyczne: Z tego „pierwszego początku” (biblijnego) program malarski płynnie przechodzi przez historię powszechną, wielkie odkrycia geograficzne (np. Krzysztof Kolumb), postacie nauki i sztuki (np. Galileusza, Malpighiego) aż po współczesny punkt kulminacyjny – czyli zjednoczenie Włoch (Risorgimento).
8.arkady Certosa
Długi, prostoliniowy portyk odbiegający od słynnej trasy do sanktuarium San Luca w kierunku cmentarza Certosa to unikatowy w skali nowożytnej przykład zadaszonej drogi cmentarnej. Powstał on w ślad za napoleońskim edyktem z Saint-Cloud, czerpiąc inspirację ze starożytnych rzymskich szlaków grobowych, jednak wzbogacono go o typową dla Bolonii formę krytego przejścia.
Ten element kompleksu obejmuje zabytkową część Certosy – obiekt o międzynarodowej renomie, ceniony zarówno ze względu na swoją bogatą i zawiłą historię, jak i wyjątkowe dziedzictwo artystyczne. Dawne krużganki renesansowe, które otaczają wewnętrzne dziedzińce, począwszy od ery napoleońskiej zaczęto adaptować i uznawać za godne pełnienia funkcji nowoczesnej bolońskiej nekropolii.
9.Portyki przy MAMBO (dawna piekarnia miejska przy Porcie Navile)dziś muzeum
Pochodzący z XX wieku portyk dawnej miejskiej piekarni – gdzie obecnie mieści się Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Bolonii (MAMbo, będące jedną z najprężniej działających instytucji kulturalnych w mieście) – stanowi doskonały dowód na to, że monumentalne arkady wciąż odgrywały kluczową rolę w wielkich projektach urbanistycznych początku ubiegłego stulecia. Zlokalizowano go w dzielnicy, która historycznie słynęła z wczesnoprzemysłowej działalności rzemieślniczej i produkcyjnej. Współczesna rewitalizacja tego obszaru została przeprowadzona ze szczególnym naciskiem na proekologiczne rozwiązania i poszanowanie środowiska.
Omawiana strefa obejmuje również cały teren dawnego portu rzecznego (Porto Navile), który przeszedł niedawno gruntowną transformację, stając się tętniącym życiem centrum kulturalnym znanym jako Manifattura delle Arti. W tej nowej przestrzeni portyk pełni nie tylko funkcję reprezentacyjnej bramy wejściowej, ale przede wszystkim jest ważnym miejscem spotkań i integracji społeczno-kulturalnej.
Na tym obszarze znajduje się również bezcenne źródło dokumentacji – archiwum Cineteca di Bologna. Jest to jedna z najbardziej prestiżowych na świecie instytucji zajmujących się ratowaniem i rekonstrukcją starych filmów oraz ruchomych obrazów.
10.Portyki przy ulicy Strada Maggiore
Ulica Strada Maggiore od czasów rzymskich stanowiła kluczową oś komunikacyjną miasta, jednak to w średniowieczu zmieniła się w prawdziwe zwierciadło miejskiego splendoru za sprawą obustronnych portyków.
Źródła historyczne opisują ją jako arystokratyczną arterię (strada nobile) ze względu na wyjątkowe nagromadzenie eleganckich rezydencji, a także jako trakt triumfalny (strada trionfale), ponieważ tędy przechodziły tradycyjne trasy papieskie(via papalis). Do dziś zresztą wzdłuż całej ulicy silnie wyczuwalny jest jej wytworny charakter.
W miarę jak Bolonia rozwijała się na przestrzeni wieków, jej tkanka miejska rosła właśnie wokół tej osi. Dzięki temu Strada Maggiore kryje w sobie mnóstwo unikalnych arcydzieł architektury podcieniowej – od czasów średniowiecznych aż po epokę nowożytną – które odzwierciedlają jej wyjątkowe dzieje. Do najważniejszych z nich należą: portyk domu Casa Isolani (uznawany za najstarszy zachowany średniowieczny portyk w europejskim mieście)i jego sławne 3 strzały wbite w strop.
Arkady i imponujący dziedziniec kościoła Santa Maria dei Servi.
Portyk Alemannów (portico degli Alemanni), który stanowi pierwszy w historii przykład zadaszonego traktu wytyczonego poza murami obronnymi miasta.
11 Plac z portykami Santo Stefano oraz Loggia della Mercanzia
Obszar ten obejmuje bazylikę Santo Stefano wraz z otaczającą ją historyczną zabudową i placem co pozwala doskonale podkreślić relację między prywatnymi rezydencjami dawnych rodów senatorskich a publiczną przestrzenią , spojaną w jedną całość przez system podcieni. Słynny plac Santo Stefano – w rzeczywistości mający unikalny, pochyły kształt przypominający rozszerzający się lejek – otoczony jest jednymi z najstarszych i najbardziej nastrojowych portyków w całej Bolonii, wznoszonymi od XI do XIII wieku. Zabytkowe arkady wspierające się na prostych, eleganckich kolumnach harmonijnie współgrają z niezwykłym, wczesnośredniowiecznym kompleksem sakralnym Siedmiu Kościołów (Sette Chiese), którego najstarsze partie pochodzą już z IV–V wieku. Tworzy to miejsce o głębokim wymiarze duchowym, które według tradycji nawiązuje do jerozolimskich miejsc świętych. Spacerując pod tymi wiekowymi zadaszeniami, wciąż można poczuć autentyczną atmosferę dawnych wieków, wzmocnioną nieregularną, historyczną nawierzchnią oraz widokiem na średniowieczne pałace patrycjuszy.
W skład tej strefy wchodzi również czternastowieczny Palazzo della Mercanzia z monumentalną loggią, w której podziwiać można portyk o wyjątkowej wartości architektonicznej.Na ostatnim zdjęciu rekonstrukcja budynku po zniszczeniach II wojniy światowej
Arkady późnośredniowiecznych i renesansowych pałaców tworzących ten zespół stanowią wyraz niezwykle wyrafinowanej kultury budowlanej – zarówno w ogólnym zamyśle urbanistycznym, jak i w detalach inspirowanych sztuką antyczną (takich jak kolumny, bazy, kapitele czy sklepienia). Co ciekawe, funkcje mieszkalne, handlowe i religijne nadające ton temu miejsce pozostają niezmienione od ponad 800 lat. Warto dodać, że wspomniany Palazzo della Mercanzia do dziś służy jako siedziba bolońskiej Izby Handlowo-Przemysłowej, Rzemieślniczej i Rolniczej , właśnie tam zdeponowano najważniejsze bolońskie przepisy kulinarne.
12 portyk ,,treno,,Barca ,Czarna owca na liście Unesco?
Portyk ,,treno ,,(dosłownie pociąg ze względu na długi jednolity rząd budynkòw .)To estetycznie najbrzydszy i najnowszy z portyków znajduje się poza centrum miasta w szarej dzielnicy Barca. Nie da sie powiedzieć ,że jest urokliwy, betonowa szarobura ,długa zabudowa wzbudza raczej smutek niż zachwyt a sami mieszkańcy sami drwią i żartują ,że pewnie turyści beda się walić drzwiami i oknami żeby go zobaczyć. Dlaczego więc znalazł się na liście Unesco?
Długo debatowano na temat tego portyku ,początkowo Unesco nawet odrzuciło jego propozycję ale w końcu dodano go do listy innych kavdydujacych odcinków. Portyk ten ma ogromne znaczenie socjalne Konstrukcja w dzielnicy Barca powstała w czasie kryzysu i zastoju architektonicznego.To bardzo długi dwukondygnacyjny budynek przeznaczony na domy i sklepy, zwany „Pociągiem”. Został zaprojektowany na początku lat 60 przez bolończyka Giuseppe Vaccaro i otwarty w 1962 roku ,przeznaczony dla robotników.Co o nim sądzicie?
Przeczytaj także
(C) -InfoBolonia Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, przetwarzanie i rozpowszechnianie tekstów oraz zdjęć bez zgody autora jest zabronione. Możesz natomiast udostępnić bezpośrednio ze strony nasze artykuły za pomocą przycisków.
Jedna odpowiedź na “Bolonia: Miasto Kreatywnej Muzyki i Arkad UNESCO”